Nė mbėshtetje tė nenit 16 tė ligjit nr.7491, datė 29.4.1991
"Pėr dispozitat kryesore kushtetuese", me propozimin e Kėshillit tė
Ministrave
KUVENDI POPULLOR
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
V E N D O S I:
KREU I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME
Neni 1
Ky ligj ka pėr qėllim tė pėrcaktojė rregullat pėr transplantimin e
organeve te njerėzit.
Objekt i kėtij ligji janė veprimtaritė qė lidhen me heqjen dhe
implantimin e organeve te njerėzit, tė kryera nė territorin e
Republikės sė Shqipėrisė nga persona fizikė e juridikė, vendas e tė
huaj.
Neni 2
Nė kuptim tė kėtij ligji, transplante janė organet, qelizat dhe
indet me origjinė njerėzore ose shtazore tė destinuara pėr t'u
transferuar te njeriu.
Transplantimet kryhen:
a) brenda tė njėjtit individ nga njė pjesė e trupit te njėtjetėr;
b) midis individėve tė tė njėjtės specie;
c) midis individėve tė specieve tė ndryshme;
d) midis individėve identikė nga pikėpamja gjenetike.
Neni 3
Heqja dhe implantimi i transplanteve kryhet vetėm pėr nevoja
mjekėsore dhe kur vlerėsohet se kjo ėshtė e domosdoshme pėr tė
siguruar jetėn dhe shėndetin e marrėsit tė transplantit.
Neni 4
Ndalohet shitblerja e transplanteve, si dhe ėdo lloj veprimtarie qė
favorizon reklamimin, tregtimin dhe trafikimin e paligjshėm tė
transplanteve.
Kėto veprimtari dėnohen sipas dispozitave tė Kodit Penal.
KREU II
HEQJA E TRANSPLANTEVE NE DHURUES TE GJALLE
Neni 5
Heqja e transplanteve bėhet vetėm kur sigurohet vazhdimi i jetės dhe
mosdėmtimi i rėndė i shėndetit tė dhuruesit. Nuk mund tė kryhet
dhurimi tėrėsor pėr organe unike ose organe qė shkaktojnė dėmtime tė
pakthyeshme tė shėndetit tė dhuruesit.
Neni 6
Dhuruesi i transplanteve mund tė jetė vetėm personi mbi 18 vjc, i
cili ka zotėsi tė plotė pėr tė vepruar. Dhurimi bėhet me vullnet tė
lirė. Heqja e transplanteve nė dhurues tė gjallė bėhet gjithmonė
pasi tė jetė marrė miratimi me shkrim i tyre. Miratimi jepet pasi
dhuruesi ėshtė informuar plotėsisht pėr rreziqet dhe pasojat e
veprimit tė tij. Informimi bėhet nga mjeku qė do tė kryejė heqjen e
transplantit. Miratimi jepet nė prani tė noterit.
Miratimi duhet tė pėrmbajė emrin, moshėn dhe nėnshkrimin e
dhuruesit dhe, sipas rastit, tė personit qė lejon dhurimin. Nė
dokumentin e miratimit do tė pasqyrohet personi qė pėrfiton
transplantin dhe institucioni shėndetėsor ku do tė kryhet heqja e
tij.
Neni 7
Dhurimi bėhet nė favor tė njė personi tė caktuar, me tė cilin
dhuruesi ka lidhje tė afėrt gjinie (prindėr, fėmijė, vėllezėr e
motra).
Transplanti i dhuruar nga persona me lidhje gjinie mė tė largėt ose
me lidhje e motive pranohet vetėm nė rastet kur:
- nuk ka dhurues tė gjinisė sė afėrt;
- janė tė papajtueshėm nga pikėpamja imunobiologjike;
- nuk pranojnė tė dhurojnė transplant.
Neni 8
Miratimi quhet i efektshėm 24 orė pas lėshimit. Miratimi pėr
dhurimin e transplanteve mund tė revkohet nė ėdo kohė. Revokimi
bėhet me njė dokument noterial, ku pasqyrohet emri, mosha dhe
nėnshkrimi i personit qė heq dorė nga dhurimi.
Neni 9
Dhuruesit e mitur nėn moshėn 18 vjeė mund tė dhurojnė vetėm inde e
qeliza tė rigjenerueshme, vetėm nė rastet kur dhurimi bėhet nė favor
tė vėllait ose motrės sė mitur, qė ėshtė nė rrezik jete dhe nuk ka
asnjė mundėsi tjetėr trajtimi.
Pėr dhuruesit e mitur nė cdo rast kėrkohet miratimi me shkrim i tė
dy prindėrve ose personit qė ushtron autoritetin prindėror.
Pėr dhuruesit e mitur tė moshės 12-18 vjc kėrkohet edhe miratimi
i tyre. Pėr dhuruesit e moshės nėn 12 vjeė kėrkohet edhe miratimi i
gjykatės.
Neni 10
Dhuruesi qė nuk ka zotėsi tė plotė pėr tė vepruar mund tė dhurojė
vetėm inde e qeliza tė rigjenerueshme nė favor tė njė pjesėtari tė
afėrt tė familjes. Miratimi pėr dhurimin jepet nga kujdestari
ligjor.
Neni 11
Heqja e transplanteve nė dhurues tė gjallė bėhet nga mjeku
specialist nė institucione tė specializuara dhe tė licencuara pėr
kėtė lloj veprimtarie.
Mjeku duhet tė sigurohet qė dhuruesi i ka kuptuar rreziqet dhe
pasojat e dhurimit dhe se ka dhėnė miratimin e tij me vullnet tė
lirė.
Dokumentacioni qė provon dhėnien e miratimit ėshtė pjesė e kartelės
sė dhuruesit.
KREU III
HEQJA E ORGANEVE PAS VDEKJES
Neni 12
Heqja e organeve pas vdekjes bėhet pasi tė jetė provuar vdekja
cerebrale e dhuruesit, nė pėrputhje me kriteret mjekėsore tė
pėrcaktuara nė rregulloren pėrkatėse. Vdekja dėshmohet nga njė
komision i posacėm prej tre mjekėsh. Vendimi i mjekėve ėshtė i
pavarur dhe pasqyrohet nė dėshminė e vdekjes tė nėnshkruar prej
tyre. Anėtarėt e komisionit nuk duhet tė kenė asnjė lidhje me
procesin e heqjes ose implantimit tė organeve.
Neni 13
Nė rast se personi ka shprehur me shkrim dėshirėn qė organet e tij
tė dhurohen pas vdekjes, organet e tij mund t'u implatohen tė
sėmurėve qė janė nė listėn e pritjes.
Neni 14
Nė mungesė tė njė miratimi paraprak tė vetė personit, lejen pėr
heqjen dhe implantimin e organeve e jep personi qė ėshtė mė i afėrt
nė gjini, sipas kėsaj radhe:
1. Bashkėshorti.
2. Fėmijėt madhorė.
3. Prindėrit.
4. Motrat/vėllezėr madhorė.
Pėr tė miturit kėrkohet miratimi i tė dy prindėrve ose i
kujdestarit ligjor.
Neni 15
Mjeku ligjor qė konstaton shkaqet dhe mėnyrėn e vdekjes sė personave
tė paidentifikuar, ose kur personat me lidhje tė afėrt gjinore nuk
mund tė kontaktohen, mnd tė autorizojė heqjen dhe implatimin e
organeve.
Neni 16
Nė rast se personi i vdekur ėshtė shprehur me shkrim kundėr heqjes
sė organeve tė tij pas vdekjes, leja e dhėnė nga personat e
pėrmendur nė nenet 14 dhe 15 ėshtė e pavlefshme.
Neni 17
Personeli mjekėsor nė institucionin shėndetėsor, ku ėshtė konstatuar
vdekja dhe pritet lejimi ose moslejimi i heqjes sė organeve, duhet
tė marrė tė gjitha masat e nevojshme mjekėsore pėr ruajtjen e trupit
nė gjendjen qė lejon heqjen eventuale tė organeve.
Neni 18
Personeli mjekėsor nė institucionet shėndetėsore tė autorizuara pėr
heqjen dhe implatimin e organeve duhet tė kenė njė rregullore tip,
nė tė cilėn tė pėrcaktohen:
- metodat dhe kriteret pėr diagnostikimin e vdekjes;
- procedurėn pėr konsultimin e regjistrit tė dhuruesve;
- procedurėn pėr konsultimin dhe marrjen e lejes nga tė afėrmit.
Neni 19
Personeli mjekėsor ruan nė ėdo rast sekretin e identitetit tė
dhuruesit dhe marrėsit tė transplantit.
KREU IV
ORGANIZIMI I STRUKTURAVE ADMINISTRATIVE E MJEKESORE
Neni 20
Tė gjithė personat qė shprehin dėshirėn e tyre me vullnet tė lirė
pėr dhurimin e organeve pas vdekjes, regjistrohen nė regjistrin e
dhuruesve. Regjistri mbahet nė Qendrėn Spitalore Universitare nė
Tiranė. Dhuruesit pajisen me kartėn e dhuruesit, ku shėnohet emri e
mbiemri, datėlindja dhe numri i regjistrimit.
Neni 21
Ministri i Shėndetėsisė dhe Ambientit krijon me urdhėr tė vecantė
Komisionin Kombėtar tė Transplanteve me qendėr nė QSUT, i cili ka
pėrgjegjėsinė e zbatimit tė kėtij ligji dhe tė akteve nėnligjore qė
rrjedhin prej tij.
Neni 22
Komisioni Kombėtar i Transplanteve pėrcakton mėnyrėn e krijimit dhe
funksionimit tė bankės sė tė dhėnave, ku pasqyrohen kėrkesat pėr
organe. Me sigurimin e njė organi caktohet personi qė e pėrfiton mbi
bazėn e kėtyre kritereve:
- pėrshtatshmėria imunobiologjike e organit tė dhuruar me marrėsin;
- urgjenca mjekėsore pėr marrėsin;
- rrethanat qė lidhen me mundėsinė e ruajtjes sė organit deri nė
momentin e mbėrritjes te marrėsi;
- radha nė listėn e pritjes, nė rast se faktorėt e tjerė nuk janė
vendimtare.
Komisioni pėrcakton edhe institucionet ku do tė krijohen bankat e
organeve, tė cilat ruajnė organet e dhuruara deri nė kohėn e
implantimit tė tyre.
Neni 23
Ministria e Shėndetėsisė dhe Ambientit licenson institucione
shėndetėsore publike e private pėr kryerjen e veprimtarive tė
parashikuara nė kėtė ligj. Licencimi i institucioneve private qė
kėrkojnė tė realizojnė koordinimin e transplanteve, bėhet vetėm kur
kryejnė veprimtari jofitimprurėse.
Neni 24
Kėshilli i Ministrave miraton bashkėpunimin e Ministrisė sė
Shėndetėsisė dhe Ambientit dhe institucioneve nė varėsi tė saj me
institucione tė vendeve tė tjera qė kryejnė veprimtari tė
parashikuara nė kėtė ligj.
Neni 25
Ministria e Shėndetėsisė dhe Ambientit miraton rregulloret e
nevojshme pėr zbatimin e kėtij ligji, tė cilat janė tė detyrueshme
pėr tė gjitha institucionet shėndetėsore publike dhe private.
Neni 26
Nė ligjin nr.8032, datė 16.11.1995 "Pėr shėrbimin e transfuzionit
dhe kontrollin e gjakut, produkteve tė tij dhe transplantimeve",
shfuqizohet kreu IV dhe nė emėrtimin e ligjit hiqen fjalėt "dhe
transplantimeve"
Neni 27
Ky ligj hyn nė fuqi 15 ditė pas botimit nė Fletoren Zyrtare.